Europa rozmawia o przyszłości wsparcia osób autystycznych

W dniach 9–10 maja 2026 roku Autism-Europe spotkało się w Budapest podczas dorocznego Zgromadzenia Ogólnego (AGA) oraz posiedzenia Rady Administracyjnej. W wydarzeniu uczestniczyli przedstawiciele organizacji z całej Europy — zarówno stacjonarnie, jak i online — aby podsumować dotychczasowe działania, omówić najważniejsze wyzwania oraz wyznaczyć strategiczne kierunki dalszego rozwoju organizacji.

Do kluczowych tematów tegorocznych spotkań należały dyskusje dotyczące programu prac Autism-Europe na 2026 rok, postępy nad ważną publikacją wytycznych dotyczących autyzmu oraz rozmowy o przyszłych inicjatywach, w tym projektach finansowanych przez Unię Europejską i priorytetach politycznych związanych z prawami osób z niepełnosprawnościami.

Polska reprezentacja na spotkaniu

Polskę reprezentowali Aleksander Ciaciura z Porozumienie AUTYZM-POLSKA oraz Maria Wroniszewska z Fundacja SYNAPSIS, aktywnie uczestnicząc w międzynarodowej wymianie doświadczeń i dyskusjach dotyczących jakości życia osób autystycznych oraz ich rodzin.

Walne Zgromadzenie Autism-Europe

W sobotę, 9 maja, około 65 uczestników wzięło udział w Walnym Zgromadzeniu (AGA), podczas którego podsumowano działania oraz priorytety organizacji. Dyrektor Autism-Europe, Aurelie Baranger, przedstawiła sprawozdanie z działań zrealizowanych w 2025 roku. Następnie członkowie omówili program prac na 2026 rok, koncentrując się między innymi na dalszej współpracy z instytucjami UE oraz wdrażaniu kolejnego etapu strategii UE na rzecz praw osób z niepełnosprawnościami.

Podczas spotkania zaprezentowano również działania rzecznicze i uświadamiające prowadzone przez Autism-Europe, w tym kampanię „Not invisible”, a także zaangażowanie organizacji w projekty finansowane przez UE wspierające osoby autystyczne i ich rodziny.

Jednym z ważniejszych tematów była planowana realizacja raportów krajowych oceniających dostęp osób autystycznych do edukacji, systemów wsparcia społecznego, ochrony zdrowia oraz usług społecznych. Raporty mają służyć zarówno decydentom, jak i szerszej opinii publicznej. Podczas popołudniowej sesji członkowie omawiali metodologię oraz potencjalne wyzwania związane z przeprowadzeniem takiej analizy na poziomie europejskim.

Zaprezentowano również projekt Compass — inicjatywę finansowaną przez UE realizowaną we współpracy z węgierską Fundacją Mars. Projekt koncentruje się na szkoleniu osób autystycznych oraz ich rodzin, aby mogli skuteczniej działać jako rzecznicy swoich praw, szczególnie w odniesieniu do systemów prawnych i usług wsparcia.

Pod koniec dnia członkowie głosowali nad przyjęciem nowych organizacji do Autism-Europe. Do grona członków stowarzyszonych dołączyły: Agios Vasileios Stevros oraz Greckie Stowarzyszenie Zespołu Aspergera (ΕΛΣΣΑ) z Grecji, a także Djeca Svetlosti z Bośni i Hercegowiny.

Polska reprezentacja w Radzie Administracyjnej

Podczas spotkania wybrano również nową Radę Administracyjną Autism-Europe (Council of Administration).

Miło nam poinformować, że Maria Wroniszewska została wybrana na kolejną kadencję jako reprezentantka organizacji członkowskiej stowarzyszonej — Fundacja SYNAPSIS, natomiast Aleksander Ciaciura został wybrany na swoją pierwszą kadencję jako reprezentant organizacji krajowej — Porozumienie AUTYZM-POLSKA.

Jak co roku, Zgromadzenie Ogólne było również przestrzenią do wymiany doświadczeń, budowania relacji oraz wzmacniania współpracy pomiędzy organizacjami działającymi na rzecz osób autystycznych w całej Europie.

Strategiczne rozmowy o przyszłości

W niedzielę, 10 maja, obrady kontynuowała Rada Administracyjna, koncentrując się na strategicznych kierunkach dalszego rozwoju organizacji.

Jednym z głównych punktów programu była prezentacja zaktualizowanego wydania poradnika Autism-Europe „Osoby z zaburzeniami ze spektrum autyzmu: identyfikacja, zrozumienie, interwencja”. Publikacja ma na celu zebranie najnowszych badań naukowych oraz promowanie podejścia opartego zarówno na dowodach naukowych, jak i prawach człowieka, zgodnie z Konwencją ONZ o prawach osób z niepełnosprawnościami. Członkowie zostali poinformowani o postępach prac międzynarodowego zespołu ekspertów — w tym osób autystycznych — oraz o trwających konsultacjach ze społecznością osób w spektrum, mających zapewnić dostępność i praktyczną użyteczność publikacji.

Omówiono również kolejne etapy procesu powoływania członków komitetu doradczego ds. nauki i etyki, zwracając szczególną uwagę na potrzebę zapewnienia szerokiej reprezentacji osób autystycznych o różnych potrzebach wsparcia.

W trakcie spotkania rozpoczęto także pierwsze rozmowy dotyczące programu prac na 2027 rok. Członkowie analizowali potencjalne partnerstwa, w tym możliwość współpracy mieszkaniowej z Fondation Autisme Luxembourg, a także wymieniali doświadczenia i wiedzę dotyczącą autyzmu oraz procesu starzenia się osób autystycznych.

Uczestnicy otrzymali również aktualne informacje dotyczące przygotowań do Międzynarodowego Kongresu Autism-Europe 2028, nad którym trwają już intensywne prace organizacyjne.

Na zakończenie Autism-Europe podziękowało wszystkim członkom uczestniczącym w spotkaniach — zarówno w Budapeszcie, jak i online — ze szczególnym podziękowaniem dla Fundacji Mars za gościnność oraz przygotowanie tegorocznej edycji wydarzenia.